Kıyaslama ve güven7 dk okuma

Sıcak daldırma galvaniz kaplama ile soğuk elektro sac arasındaki fark nedir?

Sıcak daldırma galvaniz, sürekli galvanizli sac ve elektro galvaniz nasıl yapılır, kaplama kalınlıkları neden farklıdır? Kütleden kalınlık hesabı ve satıcıya sorulacak sorular.

Basamaklı girişi olan yuvarlak prefabrik havuz
İçindekiler

Galvaniz nedir ve neden yapılır?

Galvaniz, çeliğin çinkoyla kaplanmasıdır. Amaç, çeliği paslanmaya karşı korumaktır. Çinko çeliği iki yoldan korur: çeliği nemden ayıran bir tabaka oluşturur ve çelikten daha aktif bir metal olduğu için çeliğin yerine kendisi aşınır.

Bu ikinci özellik kaplamanın kalınlığını önemli kılar. Çinko, zamanla harcanan bir yedektir. Amerikan Galvanizciler Birliği'nin ifadesiyle çinko kaplamaların hizmet ömrü, kaplama kalınlığının doğrusal bir fonksiyonudur. Yani aynı ortamda iki kat kalın kaplama, kabaca iki kat uzun korur.

Başlıktaki iki ad, çinkonun çeliğe nasıl uygulandığını anlatır. Uygulama yöntemi de kaplamanın ne kadar kalın olabileceğini belirler.

Üç yöntem nasıl çalışır?

Başlık iki yöntemi sorar ama uygulamada üç yöntemi ayırmak gerekir, çünkü "sıcak daldırma" adı iki ayrı üretimi kapsar.

1. İmalattan sonra sıcak daldırma. Parça önce kesilir, delinir, kaynatılır ve son biçimini alır. Sonra temizlenir ve erimiş çinko banyosuna daldırılır. Banyo 435 ile 455 °C arasında tutulur. Çinko, çeliğin demiriyle tepkimeye girer ve çelikle metalurjik olarak bağlı çinko-demir alaşım katmanları oluşur; en üstte saf çinko kalır. Parça bitmiş halde daldırıldığı için kesik kenarlar ve delikler de kaplanır.

2. Sürekli sıcak daldırma (galvanizli sac). Rulo sac açılır, temizlenir ve erimiş çinko banyosundan yüksek hızla geçirilir. Banyodan çıkarken fazla çinko sıyrılır ve ince bir tabaka kalır. Sac sonradan kesilir, bükülür ve ürüne dönüştürülür. Bu saclar Avrupa'da EN 10346 standardına göre sipariş edilir ve çinko kaplamalar "Z" harfiyle gösterilir.

3. Elektro galvaniz. Çinko erimiş halde değildir. Sac ya da parça, çinko tuzu içeren bir banyoya girer ve elektrik akımıyla yüzeyine çinko biriktirilir. Kaplama çok düzgün ve incedir; boyanacak saclarda, küçük bağlantı elemanlarında ve iç mekân parçalarında yaygındır. Başlıktaki "soğuk elektro sac" bu üründür.

Yöntemler yan yana

İmalattan sonra sıcak daldırmaSürekli galvanizli sacElektro galvaniz
Çinko nasıl uygulanırBitmiş parça erimiş çinkoya daldırılırRulo sac erimiş çinkodan geçirilirElektrik akımıyla biriktirilir
İlgili standartEN ISO 1461EN 10346 (ABD'de ASTM A653)ASTM A879 (sac), ASTM B633 (parça)
Kaplama kalınlığıÇelik kalınlığına göre ortalama en az 45 ile 85 mikronSınıfa göre; yaygın sınıflarda yüz başına yaklaşık 14 ile 20 mikronSacda yüz başına birkaç mikron; parçada 5 ile 25 mikron
Kesik kenar ve delikKaplıdırİmalatta açıkta kalırSacda imalatta açıkta kalır
Yaygın kullanımDış ortamdaki çelik yapı ve parçalarSacdan üretilen ürünlerBoyanacak sac, küçük parça, iç mekân

Amerikan Galvanizciler Birliği, imalattan sonra daldırılan parçaların kalın kaplaması nedeniyle çoğunlukla dış ortamda kullanıldığını, yaygın sınıftaki galvanizli sacın ise boyanmadığı sürece iç mekâna uygun olduğunu belirtir. Sacda daha kalın kaplama sınıfları da vardır; bu yüzden sınıfı sormak gerekir.

Kalınlık rakamlarının kaynağı şöyledir. EN ISO 1461, kaplamanın ortalama kalınlığı için çelik kalınlığına göre alt sınır verir: 1,5 mm'den ince çelikte 45, 1,5 ile 3 mm arasında 55, 3 ile 6 mm arasında 70, 6 mm'den kalın çelikte 85 mikron (Galvanizers Association). Sürekli galvanizli sac için Amerikan Galvanizciler Birliği'nin tablosunda yaygın G60 ve G90 sınıfları yüz başına 13,7 ve 20,6 mikrona karşılık gelir. Aynı kaynakta elektro galvanizli sacın kaplaması iki yüz toplamı en çok 0,28 mil, yani yaklaşık 7 mikron; elektrikle çinko kaplanan parçalarınki 0,2 ile 1,0 mil, yani yaklaşık 5 ile 25 mikron olarak verilir.

Kaplama kütlesinden kalınlığı nasıl hesaplarsın?

Galvanizli sacda kaplama çoğu zaman kalınlıkla değil, kütleyle yazılır: Z100, Z140, Z275 gibi. Rakam, metrekaredeki çinkonun gram cinsinden kütlesidir ve sacın iki yüzünün toplamıdır.

Kalınlığa çevirmek için iki adım yeter:

  1. Rakamı ikiye böl; tek yüzdeki çinkoyu bulursun.
  2. Sonucu 7,1'e böl; mikron cinsinden kalınlığı bulursun.

Yüz başına kalınlık (mikron) ≈ kaplama kütlesi (g/m²) ÷ 2 ÷ 7,1

Bölen şuradan gelir: Amerikan Galvanizciler Birliği'ne göre fit kare başına 1 ons çinko, yani metrekarede yaklaşık 305 gram, 43 mikron kalınlık eder. 305 ÷ 43 yaklaşık 7,1'dir.

Örnek: Z275 sac için 275 ÷ 2 = 137,5 g/m²; 137,5 ÷ 7,1 = yaklaşık 19 mikron. Z140 için aynı hesap yaklaşık 10 mikron verir. Bir teklifte sınıf yazıyorsa bu hesapla kaplamanın yüz başına kaç mikron olduğunu kendin bulursun.

Kesik kenarda ne olur?

Kesik kenar, önceden kaplanmış saclarda kaplamanın en zayıf yeridir.

Sac kaplandıktan sonra kesildiği ve delindiği için kenarda çelik açıkta kalır. Avrupa Genel Galvanizciler Birliği, bu saclardan üretilen ürünlerde kesik kenarların ve deliklerin ileride zayıf nokta oluşturduğuna dikkat çeker. Çinkonun katodik koruması burada devreye girer: Amerikan Galvanizciler Birliği'ne göre açıkta kalan çelik küçükse, çevresindeki çinko tükenene kadar paslanma başlamaz. Bu korumanın gücü de çevredeki çinkonun miktarına, yani kalınlığa bağlıdır.

İmalattan sonra daldırılan parçada bu sorun yoktur; kenar ve delikler de çinkoyla kaplanır.

Havuz gövdesi için bu fark ne anlama gelir?

Havuz gövdesi nemli bir ortamda çalışır: bir yüzü toprağa bakar, diğer yüzünün arkasında su vardır. Böyle bir ortamda kaplamanın kalınlığı ve kesik kenarların nasıl korunduğu, kuru bir iç mekândakinden çok daha önemlidir. İnce elektro kaplama iç mekân ve boya altı için uygundur; nemli ve toprakla temas eden kullanımda kalın çinko kaplama aranır.

Bu genel bir bilgidir ve tek başına bir ürün hakkında hüküm vermez. Aynı yöntemle yapılmış iki kaplama da kalınlığa göre çok farklı sonuç verir. Bu yüzden yöntemin adını değil, rakamını sor.

Model Havuz'da oval ve yuvarlak modellerin gövdesi çelik kasa, Znplus dikdörtgen modelin gövdesi paneldir. Gövdenin kaplama türünü ve kalınlığını bu yazıda yazmıyoruz, çünkü doğrulanmış bilgilerimiz arasında yok. Yazılı teklifte iste. Toprağın çinkoyu nasıl etkilediğini çelik havuzun ömrü yazımızda anlattık.

Satıcıya sorulacak beş soru

Çelik gövdeli bir havuz için teklif alırken şunları yazılı sor:

  1. Gövde hangi yöntemle kaplanmış: imalattan sonra daldırma mı, galvanizli sac mı, elektro kaplama mı?
  2. Kaplama hangi standarda göre ve hangi sınıfta? Kütlesi ya da kalınlığı ne kadar?
  3. Kesik kenarlar ve bağlantı delikleri nasıl korunuyor?
  4. Çinkonun üstünde ek bir boya ya da kaplama var mı?
  5. Gövde garantisi kaç yıl, korozyonu kapsıyor mu, hangi koşullarda geçerli?

Cevaplar bir ad değil, bir rakam ve bir standart içeriyorsa karşılaştırma yapabilirsin.

Sık sorulanlar

Model Havuz'un gövdesi hangi yöntemle kaplanıyor?

Gövdenin kaplama türü ve kalınlığı sitemizde yazan doğrulanmış bilgiler arasında değil; bu yüzden burada bir yöntem ya da rakam yazmıyoruz. Bu bilgiyi yazılı teklifte iste. Sitede yazan güvence, havuz gövdesinde 10 yıl garantidir.

Soğuk galvaniz ne demek?

Piyasada bu ad iki farklı şey için kullanılır: elektrikle yapılan çinko kaplama ve çinko zengin boya. Amerikan Galvanizciler Birliği, boya için kullanılan "soğuk galvaniz" adının yanıltıcı olduğunu, çünkü çinko ile çelik arasında metalurjik bir bağ oluşmadığını belirtir. Bir üründe bu adı görürsen hangisinin kastedildiğini sor.

Galvanizli sacın kalınlığı ile kaplamanın kalınlığı aynı şey mi?

Hayır. Sac kalınlığı çeliğin kalınlığıdır ve milimetreyle söylenir. Kaplama kalınlığı çinko tabakasının kalınlığıdır ve mikronla, yani milimetrenin binde biriyle söylenir. İkisini ayrı ayrı sor.

Kaplama kalınlığı sonradan ölçülebilir mi?

Evet. Çinko kaplamanın kalınlığı, manyetik kalınlık ölçerle kaplamaya zarar vermeden ölçülebilir. Bu ölçüm üretici ya da bağımsız bir kontrol kuruluşu tarafından yapılır.

Tuz püskürtme testi sonuçları yöntemleri karşılaştırmak için yeterli mi?

Hayır. Avrupa Genel Galvanizciler Birliği ve Amerikan Galvanizciler Birliği, tuz püskürtme gibi hızlandırılmış testlerin farklı kaplama türlerini karşılaştırmak ya da gerçek ömrü tahmin etmek için uygun olmadığını belirtir. Karşılaştırmada kaplama kalınlığına ve standardına bak.

Kaynaklar

  1. American Galvanizers Association: Çinko kaplamalar, yöntemler ve kaplama kalınlığı ile ömür ilişkisi
  2. American Galvanizers Association: Zinc Coatings yayını, yöntemlere göre kalınlık tabloları
  3. American Galvanizers Association: Sıcak daldırma galvaniz süreci ve banyo sıcaklığı
  4. American Galvanizers Association: Sık sorulan sorular (sürekli sac, G90, soğuk galvaniz, tuz püskürtme testi)
  5. American Galvanizers Association: Çinko çeliği nasıl korur
  6. Galvanizers Association: EN ISO 1461 kaplama kalınlığı tablosu
  7. European General Galvanizers Association: Şartname rehberi, EN ISO 1461 ve EN 10346 farkı

Yazan: Model Havuz. Güncelleme: . Bu yazıdaki fiyatlar sitedeki fiyat listesinden alınır; fiyatlar ve paket içeriği güncellenebilir.

Rehber

Diğer yazılar.

Tüm rehber yazıları