Kıyaslama ve güven7 dk okuma

Kireçli kuyu suyu veya artezyen suyu liner kaplamaya ve motora zarar verir mi?

Kireçli ve demirli kuyu suyu havuzda ne yapar? Kireç eğilimini doygunluk indeksiyle hesaplama, demir lekesini önleme ve doldurmadan önce yapılacaklar.

Çimlik bahçede yuvarlak prefabrik havuz
İçindekiler

Kuyu suyunu şebeke suyundan ayıran nedir?

Kuyu suyu arıtılmamış yer altı suyudur ve içeriği kuyudan kuyuya çok değişir. Havuz ve Spa Birliği'nin (PHTA) kaynak suyu bilgi notuna göre kuyu suyunu havuzda kullanmanın başlıca sorunları şunlardır: demir ve bakır gibi metallerin yüksek olması, tanenler ve demir bakterisi. Bu maddeler yüzeylerde lekeye, çökelmeye ve yüksek dezenfektan tüketimine yol açar.

"Kireçli su" ise sertliği, yani suda çözünmüş kalsiyum ve magnezyumun yüksek olduğunu anlatır. Artezyen, basınçla kendiliğinden yükselen yer altı suyudur; havuz açısından kuyu suyundan farkı yoktur, belirleyici olan içindeki minerallerdir.

Yani iki ayrı konu vardır: kireç ve metal. İkisinin belirtisi de çözümü de farklıdır.

Kireçli su havuzda ne yapar?

Kireçli su, koşullar uygun olduğunda içindeki kalsiyum karbonatı yüzeylere bırakır. Bu tortuya kireç taşı ya da kabuk denir. Linerin su çizgisinde beyaz, pürüzlü bir şerit olarak görünür; sıcak yüzeylerde ve dar geçitlerde daha hızlı birikir.

Suyun kireç bırakmaya mı yoksa çözmeye mi yatkın olduğu Langelier doygunluk indeksiyle (LSI) hesaplanır. İndeks beş ölçüme dayanır: pH, sıcaklık, toplam alkalinite, kalsiyum sertliği ve çözünmüş madde miktarı. Havuz sektöründe kullanılan sade biçimi şudur:

LSI = pH + sıcaklık faktörü + alkalinite faktörü + kalsiyum faktörü − 12,1

  • LSI sıfıra yakınsa su dengededir.
  • LSI sıfırın üstündeyse su kireç bırakmaya yatkındır.
  • LSI sıfırın altındaysa su aşındırıcıdır; metal yüzeyleri ve çimento esaslı yüzeyleri yorar.

PHTA, havuz suyu için kabul edilen aralığı −0,3 ile +0,5 olarak verir.

Faktörler tablodan okunur. Aşağıdaki değerler Yeni Güney Galler Sağlık Bakanlığı'nın havuz rehberindeki tablolardan alınmıştır:

Sıcaklık (°C)FaktörAlkalinite (mg/L)FaktörKalsiyum sertliği (mg/L)Faktör
190,5751,91001,6
240,61002,02001,9
290,71502,24002,2
340,82002,38002,5

Örnek hesap. Kuyu suyuyla doldurulmuş bir havuzda ölçümler şöyle olsun: pH 7,6; su 29 °C; alkalinite 150 mg/L; kalsiyum sertliği 400 mg/L.

LSI = 7,6 + 0,7 + 2,2 + 2,2 − 12,1 = 0,6

Sonuç +0,5'in üstündedir; su kireç bırakmaya yatkındır. Aynı suda pH 7,2'ye indirilirse LSI 0,2 olur ve su aralığa girer. Örnek şunu gösterir: sertliği değiştirmek zordur, ama pH ve alkaliniteyle kireç eğilimi yönetilebilir. Kendi tahlil değerlerini tabloya koyarak aynı hesabı yapabilirsin.

Demirli su havuzda ne yapar?

Demirli su, havuza klor eklendiği anda renk değiştirir. Derin kuyudan gelen suda demir ve mangan çözünmüş haldedir ve su berrak görünür. Hava ya da klorla karşılaşınca oksitlenir ve katı parçacıklara dönüşür: demir sarıdan kızıl kahveye, mangan kahverengi siyaha (Nebraska Üniversitesi yayını).

Bu parçacıklar linerin üstüne çöker. Bir liner üreticisinin teknik kılavuzu, bakır, demir ve manganın kontrol edilmediğinde lineri lekelediğini, lekelerin çoğunlukla siyah, kahverengi ya da gri olduğunu ve metallerin havuza çoğu zaman dolum suyuyla girdiğini yazar.

Ev tipi havuzların su arıtımına ilişkin Avrupa standardı EN 16713-3'ün yayımlanan özetinde dolum suyu için önerilen üst değerler şöyledir: demir 0,1 mg/L, bakır 0,2 mg/L, mangan 0,05 mg/L. Standart, şebeke dışı suyun test edilmesini ve gerekiyorsa arıtılmasını da ister. Tahlil sonucunu bu rakamlarla karşılaştırabilirsin.

Liner ve ekipman için risk tablosu

Sudaki etkenLinerdeEkipmandaÖnlem
Yüksek kalsiyum sertliğiSu çizgisinde beyaz, pürüzlü tortuIsıtıcıda ve dar geçitlerde kireç; akış azalırLSI'yi aralıkta tut, tortuyu yumuşak fırçayla al
DemirKızıl kahve lekeTortu ve renkli suTahlil, ön arıtma, metal tutucu
ManganKahverengi siyah lekeTortuTahlil, ön arıtma, metal tutucu
BakırGri ya da siyah lekepH 7'nin altına inerse metal bağlantılardan çözünürpH'ı 7'nin altına düşürme
Düşük pH, düşük alkaliniteLiner zarar görürMetal parçalar aşınırAlkaliniteyi ve pH'ı aralıkta tut

"Motor" diye sorulan parça pompadır. Pompadan geçen su havuzun suyudur; kireç ve tortu pompanın içinde, filtrede ve vanalarda da birikir. Georgia Üniversitesi'nin su kalitesi yayını, ileri düzey kireçlenmenin akışı azaltıp tıkadığını ve vanalarda sızıntıya yol açtığını sayar. PHTA ise kirecin öncelikle ısıtıcı ve ısı değiştirici gibi sıcak yüzeylerde beklenmesi gerektiğini belirtir. Isıtma eklemeyi düşünüyorsan kireçli suda su dengesi daha da önem kazanır.

Son satıra dikkat: kireci çözmek için suyu fazla asitli tutmak çözüm değildir. Liner üreticisi RENOLIT, toplam alkalinitenin 100 ppm'in altına düşmesinin suyu aşındırıcı yaptığını ve linerdeki hasarın geri dönmeyeceğini yazar.

Kuyu suyuyla doldurmadan önce ne yapmalı?

Sıra şöyle:

  1. Suyu tahlil ettir. Kalsiyum sertliği, alkalinite, pH, demir, mangan ve bakır. RENOLIT, kuyudan ya da kaynağı bilinmeyen yerden gelen suyun havuza verilmeden önce analiz edilmesini ve gerekiyorsa arıtılmasını ister.
  2. Metal varsa ön arıtma yaptır. Doldurma sırasında yapılan arıtma, metali havuza girmeden tutar. Yöntemi tahlil sonucuna göre bir su arıtma uzmanı belirler.
  3. Metal tutucu kullan. Bu ürünler metali suda bağlı tutar ve yüzeye çökmesini engeller. PHTA, bunların düzenli olarak ya da her taze su eklendiğinde kullanılabileceğini belirtir.
  4. Kloru metal sorunu çözülmeden yükseltme. Önce metal, sonra dezenfeksiyon.
  5. LSI'yi hesapla ve pH ile alkaliniteyi ayarla.
  6. Sertlik çok yüksekse suyu karıştır. PHTA, kalsiyum sertliği 1.000 ppm'i aşan yerlerde daha az mineralli bir kaynak bulunmasını önerir. Kuyu suyunu daha yumuşak bir suyla karıştırmak sertliği düşürür.
  7. Eksilen suyu tamamlarken de aynı özeni göster. Her ekleme, yeni mineral demektir.

Leke oluştuysa türünü anlamanın basit bir yolu vardır: üretici kılavuzuna göre lekenin üstüne iki dakika C vitamini tableti konur; leke açılıyorsa metal kaynaklıdır. Leke çıkarıldıktan sonra suya metal tutucu eklenmezse geri gelir.

Model Havuz paketinde durum

Paketteki sirkülasyon, yani pompa, kum filtre, 6 yollu vana, skimmer, besleme nozulları ve dip emiş, suyu süzer ve dolaştırır. Su arıtma ya da yumuşatma pakette yoktur. Teknoloji Paketi'ndeki tuz ve pH cihazı su dengesini otomatik tutmaya yardım eden bir ek parçadır; kireci ve metali sudan almaz. Tuz ve pH cihazının güncel fiyatı: 85.000 TL.

Havuzunu kuyu suyuyla dolduracaksan bunu teklif görüşmesinde söyle ve varsa tahlil sonucunu paylaş. Filtre ve pompanın nasıl seçildiğini kapasite hesabı yazısında anlattık.

Sık sorulanlar

Kuyu suyu lineri deler ya da eritir mi?

Hayır. Sertlik ve metaller lineri delmez; yüzeyinde tortu ve leke bırakır. Lineri asıl yoran, aralık dışına çıkan pH ve yüksek klordur. Kireçli suda pH'ı dengede tutmak bu yüzden iki kat önemlidir.

Havuzu kuyu suyuyla doldurdum, klor atınca su kahverengiye döndü. Ne yapmalıyım?

Bu, sudaki çözünmüş demirin klorla oksitlenmesinin tipik belirtisidir. Klor eklemeyi sürdürme. Suyu test ettir, metal tutucu ürün ve filtrasyonla ilgili bir havuz kimyası uzmanından destek al. Leke linere oturmadan müdahale etmek sonucu kolaylaştırır.

Su tahlilinde hangi değerlere baktırmalıyım?

Kalsiyum sertliği, toplam alkalinite, pH, demir, mangan ve bakır. Bu altı değer hem kireç eğilimini hem leke riskini gösterir. Tahlil sonucunu teklif görüşmesinde paylaşırsan önerileri ona göre konuşuruz.

Model Havuz paketindeki kum filtre kireci ve demiri tutar mı?

Kum filtre sudaki parçacıkları tutar. Suda çözünmüş halde bulunan kireç ve metaller filtreden geçer; bunlar için su dengesi, metal tutucu ya da doldurma sırasında ön arıtma gerekir.

Kuyu suyu yerine tanker suyu daha mı güvenli?

Kaynağına bağlıdır. Şebeke suyu arıtılmış olduğu için metal açısından çoğu zaman daha öngörülebilirdir. Tanker suyunun da nereden geldiğini sor; kaynağı belirsiz her su için tahlil en sağlam yoldur.

Kaynaklar

  1. PHTA: Kaynak suyu ve havuz bakımına etkileri (kuyu suyu, metaller, yüksek sertlik)
  2. PHTA: Su dengesi indeksleri, Langelier doygunluk indeksi ve kabul edilen aralık
  3. NSW Health: Yüzme havuzu ve spa rehberi, LSI formülü ve faktör tabloları
  4. EN 16713-3: Ev tipi yüzme havuzları, su arıtımı (standart özeti, dolum suyu değerleri)
  5. University of Nebraska: İçme suyunda demir ve mangan
  6. University of Georgia: Aşındırıcı ya da kireç yapan su
  7. CGT Vinyl Pool Technical Manual: metal lekeleri, mineral tortusu ve leke testi
  8. RENOLIT ALKORPLAN katalogu: kuyu suyu uyarısı ve alkalinite değeri

Yazan: Model Havuz. Güncelleme: . Bu yazıdaki fiyatlar sitedeki fiyat listesinden alınır; fiyatlar ve paket içeriği güncellenebilir.

Rehber

Diğer yazılar.

Tüm rehber yazıları