10 yıllık Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO): Neden betonarme havuz 2,5 kat daha pahalıya gelir?
Havuzun 10 yıllık toplam maliyeti nasıl hesaplanır? TCO formülü, hesaba giren kalemler, oranın kendi tekliflerinle nasıl hesaplanacağı ve "2,5 kat" iddiasının neden doğrulanmış sayılmadığı.

İçindekiler
Toplam sahip olma maliyeti nedir?
Toplam sahip olma maliyeti, bir şeyi satın almanın değil, ona belirli bir süre sahip olmanın toplam bedelidir. İngilizce kısaltması TCO'dur. Havuzda bu, ilk yapım maliyeti ile yıllar içinde ödenen her şeyin toplamı demektir.
10 yıllık TCO = ilk yapım maliyeti + (yıllık işletme gideri × 10) + on yıl içindeki bakım ve yenilemeler
Üç parçanın her biri ayrı hesaplanır:
- İlk yapım maliyeti: havuz ilk kez dolana kadar ödenenler.
- Yıllık işletme gideri: su, elektrik ve kimyasal.
- Bakım ve yenileme: yıllar içinde bir ya da birkaç kez yapılan işler.
İlk fiyatı düşük bir havuz, on yılın sonunda pahalıya gelebilir. Tersi de olur. TCO bu yüzden işe yarar: iki sistemi yalnız ilk güne göre değil, on yılın tamamına göre karşılaştırır.
"2,5 kat" iddiası doğru mu?
Bu oran doğrulanmış bir veri değildir. Başlıkta yer alması, onu gerçek yapmaz.
Böyle bir oranın doğru olabilmesi için şunların sabit olması gerekir: havuzun ebadı, betonarme havuzun kaplaması ve sistemi, iki havuzun bakım düzeni, bölgedeki işçilik fiyatları. Bunların hiçbiri sabit değildir. Aynı ebatta iki betonarme havuzun on yıllık maliyeti bile birbirinden çok farklı çıkabilir.
Bu yüzden iki şeyi yapmıyoruz: oranı tekrar etmiyoruz ve yerine başka bir oran koymuyoruz. Yaptığımız şey, oranı senin kendi tekliflerinle hesaplayabileceğin yöntemi vermek. Hesabın sonunda betonarme daha pahalı da çıkabilir, fark beklediğinden küçük de kalabilir; hangisi çıkarsa o senin gerçeğindir.
Bir yerde böyle bir oran gördüğünde dört soru sor. Dördünün de cevabı yoksa oran sınanamaz:
- Hangi ebat ve hangi derinlik için hesaplandı?
- Betonarme havuzda hangi kaplama ve hangi sistem (skimmerli ya da taşmalı) varsayıldı?
- Hangi kalemler dahil edildi: kazı, çevre, ekipman, yenileme?
- Fiyatlar hangi tarihe ait ve kaynağı ne?
Betonarme havuzun güçlü yanlarını da yazmak gerekir: ölçü, form ve derinlik serbesttir, taşmalı sistem ve özel kaplama mümkündür. Bu serbestliğin bedeli hem ilk maliyette hem bakımda görülür; ama bu, sistemi kötü yapmaz. İhtiyacı farklı olan için doğru seçimdir.
Hangi kalemler hesaba girer?
Hesaba, on yıl içinde cebinden çıkacak her kalem girer. TCO'nun üç parçası dört satıra açılır:
| Satır | Ne zaman ödenir | Rakamı nereden gelir |
|---|---|---|
| İlk yapım | Bir kez, başta | Yazılı teklifler |
| Yıllık işletme | Her yıl | Kendi faturaların ve tüketim hesabın |
| Yüzey bakımı ve yenileme | Yıllar içinde bir ya da birkaç kez | Firmadan alınan bugünkü bedel × tekrar sayısı |
| Ekipman bakımı ve değişimi | Yıllar içinde, gerektikçe | Parçanın bugünkü bedeli × tekrar sayısı |
İşletme satırı sistemden sisteme az değişir, çünkü suyu döndüren ve temizleyen düzenek benzerdir. Fark çoğunlukla ilk yapım ile yüzey bakımı ve yenileme satırlarında oluşur. Hesabında en çok dikkat etmen gereken yerler bunlardır.
Hazır havuz ile betonarme havuzda bu satırların içinin nasıl dolduğunu, yani hangi sistemde hangi yenilemenin çıkabileceğini ve doldurulacak karşılaştırma tablosunu 10 yılda hazır havuz mu, betonarme mi yazısında verdik. Bu yazı o tablonun toplamını ve oranını nasıl okuyacağını anlatır.
Hesap nasıl yapılır?
Hesabı altı adımda yap. Bütün rakamları bugünün fiyatlarıyla yaz.
- Ebadı sabitle. Karşılaştıracağın bütün sistemler için aynı ölçüyü kullan.
- İlk yapım maliyetini çıkar. Her teklif için kapsamı eşitle. Yöntemini ilk yapım maliyeti karşılaştırması yazısında anlattık.
- Yıllık işletme giderini hesapla. Su, elektrik ve kimyasal için formüller aylık işletme gideri yazısındadır. Aylık rakamı sezondaki ay sayısıyla çarp.
- Bakım ve yenilemeleri listele. Her biri için iki şey yaz: bugünkü bedeli ve on yılda kaç kez yapılacağı.
- Topla.
- Oranı bul.
Bakım ve yenileme için formül şudur:
On yıllık yenileme gideri = her iş için (bugünkü bedel × on yıldaki tekrar sayısı) toplamı
Tekrar sayısını şöyle bul: 10'u, işin kaç yılda bir yapıldığına böl. Örnek adım: bir bakım işi dört yılda bir yapılıyorsa on yılda 10 ÷ 4 = 2,5 kez, yani iki ya da üç kez yapılır; hesapta ikisini de dene. Buradaki dört yıl yalnız bölmeyi gösteren bir örnek varsayımdır; herhangi bir sistemin ya da Model Havuz'un bakım aralığı değildir. Kaç yılda bir yapılacağını bilmiyorsan teklif veren firmadan yazılı iste.
Toplamı, her sistem için ayrı bir sütunda al; satır satır doldurulacak tablo karşılaştırma yazısındadır. İki toplam elindeyse oran tek bölmedir:
Oran = betonarme havuzun 10 yıllık TCO'su ÷ hazır havuzun 10 yıllık TCO'su
Bu oran, başlıktaki "kaç kat" sorusunun senin projen için cevabıdır. Oran 1'den büyükse betonarme, küçükse hazır havuz on yılda daha pahalıya geliyor demektir.
Hesabı en çok hangi varsayımlar değiştirir?
Beş varsayım sonucu belirgin biçimde oynatır. Her birini bilerek seç:
- Sezon uzunluğu. İşletme gideri ay sayısıyla çarpılır. Isıtmalı ve uzun sezonlu havuzda ikinci satır büyür.
- Örtü kullanımı. ENERGY STAR'ın havuz pompaları sayfasına göre havuz örtüsü su tüketimini yüzde 30 ile 50, kimyasal kullanımını yüzde 35 ile 60 azaltabilir. Örtülü ve örtüsüz havuzun işletme satırı aynı olmaz.
- Yenileme sıklığı. Liner, derz ya da jelkot için varsaydığın yıl, üçüncü satırı doğrudan değiştirir. İyimser ve kötümser iki ayrı hesap yap.
- Bakımın kalitesi. Suyu dengede tutulan havuzda yüzey daha geç eskir. Bakımsız havuzda her sistem pahalıya gelir.
- Kapsam farkı. Betonarme teklifinde özel kaplama ya da taşmalı sistem varsa, prefabrik havuzla aynı şeyi karşılaştırmıyorsundur.
İyi bir TCO hesabı tek bir rakam değil, bir aralık verir: iyimser senaryo ile kötümser senaryo arası. Kararını aralığa bakarak ver.
Model Havuz tarafında hangi rakam belli?
Model Havuz'da çizelgenin birinci satırının büyük kısmı bugünden bellidir. Paket fiyatı sitede yazar; gövde, liner, sirkülasyon, merdiven ile nakliye ve montaj dahildir.
| Model | En küçük ebat | En büyük ebat |
|---|---|---|
| Oval prefabrik havuz | 3×5 m: 172.500 TL | 6×12 m: 365.000 TL |
| Yuvarlak prefabrik havuz | Ø3 m: 120.000 TL | Ø10 m: 290.000 TL |
| Znplus dikdörtgen havuz | 3×5 m: 207.500 TL | 6×12 m: 395.000 TL |
Belli olmayan ve yazılı teklifte netleşen kalemler şunlardır:
- Kazı, hafriyat ve taban betonu.
- Ek parçalar; güncel fiyatı sitedeki paket kurucuda da görülür.
- Liner yenileme hizmetinin bedeli; liner yenileme ayrı bir hizmettir.
- Pompanın gücü; işletme hesabının girdisidir. Su hacmi ise bellidir: su derinliği 1,50 m'dir, hacim ebada göre hesaplanır.
Liner ve gövde için ömür yılı vermiyoruz. Yazılı olan, havuz gövdesindeki 10 yıl garantidir. Liner yenilemenin nasıl yapıldığını liner değişimi yazısında anlattık.
Hesabı tamamlamak için bizden üç bilgi iste: paket fiyatı, pompa gücü ve liner yenileme bedeli. Kazı ve taban betonunun bedelini ise işi yaptıracağın ekipten al. Dördü de yazılı gelirse hazır havuz sütunun tamamlanır.
Sık sorulanlar
TCO hesabını on yıl yerine beş ya da yirmi yıl için yapabilir miyim?
Evet. Formüldeki 10 yerine kendi süreni yaz. Süre kısaldıkça ilk yapım maliyetinin toplamdaki payı büyür; süre uzadıkça işletme ve yenileme kalemleri ağırlık kazanır. Bu yüzden oran, seçtiğin süreye göre de değişir.
Havuzu krediyle ya da taksitle alırsam faiz TCO'ya girer mi?
Girer; ödediğin faiz ve vade farkı cebinden çıkan bir giderdir. Karşılaştırdığın iki teklifin ödeme koşulları farklıysa çizelgeye ayrı bir finansman satırı aç. Ödeme koşullarını her iki teklifte de yazılı gör.
Betonarme havuzun on yıllık bakım gideri ne kadardır?
Rakam vermiyoruz; kaplama türüne, derz bakımına, yalıtımın durumuna ve işçilik fiyatlarına göre değişir. Betonarme havuz teklifi alırken firmadan on yıllık bakım planını ve bugünkü fiyatlarla tahmini bedelini yazılı iste.
Kendi yaptığım bakımın emeği hesaba girer mi?
İstersen girer; önemli olan iki sistemde de aynı kuralı uygulamandır. Bakım için dışarıdan hizmet alıyorsan bedelini işletme satırına yaz. Kendin yapıyorsan ya iki sütuna da emeğini eklersin ya da ikisinde de dışarıda bırakırsın.
Model Havuz'da garanti on yıllık hesabı nasıl etkiler?
Garanti havuz gövdesinde 10 yıldır. Hesapta gövde için ayrı bir yenileme kalemi koymana gerek kalmaz; liner, pompa ve diğer parçalar için koşulları yazılı teklifte gör.
Kaynaklar
Yazan: Model Havuz. Güncelleme: . Bu yazıdaki fiyatlar sitedeki fiyat listesinden alınır; fiyatlar ve paket içeriği güncellenebilir.



















