Fiber ve polyester havuz5 dk okuma

Fiber havuz kışın boşaltılırsa yerinden fırlar mı (hidrostatik kaldırma riski)?

Boş havuzu yerinden kaldıran kuvvet nedir, hangi koşulda oluşur? Hidrostatik kaldırmanın fiziği, basit hesabı, her gömme havuz tipindeki etkisi ve önlemler.

Kuş bakışı oval prefabrik havuz
İçindekiler

Havuzu yerinden kaldıran kuvvet nedir?

Hidrostatik kaldırma, yeraltı suyunun toprağa gömülü boş bir gövdeyi yukarı itmesidir. Suya bırakılan boş bir kova nasıl yüzerse, suya doymuş zeminin içindeki boş havuz da aynı kuvvetle karşılaşır.

Havuz doluyken sorun yoktur. İçerideki suyun ağırlığı, dışarıdaki suyun itmesini dengeler. Havuz boşaltıldığında bu denge bozulur: içeride ağırlık kalmaz, dışarıdaki itme sürer.

Bir mühendislik firmasının yüzme havuzu hasarları üzerine yayımladığı teknik bülten bunu şöyle özetler: zemin suya doymuşken tamamen ya da kısmen boşaltılan gömme havuzlar yerinden kalkmaya yatkındır, çünkü alttan iten kuvvet havuzun ağırlığını ve duvarlardaki sürtünmeyi aşabilir.

"Fırlamak" sözü abartılıdır. Havuz bir anda havaya sıçramaz; yükselir, eğilir, çatlar ya da duvarı içe çöker. Hasar yine de ciddidir.

Hangi koşulda olur?

Kaldırma için iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi gerekir: havuzun içindeki su azalmış, dışındaki zemin suya doymuş olmalıdır. Riski büyüten durumlar şunlardır:

  • Yeraltı suyu seviyesi yüksek bahçeler.
  • Suyu tutan killi zeminler.
  • Yoğun yağış ve kar erimesi dönemleri.
  • Eğimin dibinde kalan, çevreden su toplayan havuzlar.
  • Çevresinde drenajı olmayan kurulumlar.

Kış bu yüzden riskli mevsimdir. Yağış çoktur, zemin doymuştur. Başlıktaki soru da buradan doğar: "kışın boşaltayım, bahara temiz doldururum" düşüncesi, havuzu en riskli mevsimde boş bırakmak demektir.

Kuvvet ne kadar büyük, nasıl hesaplanır?

Kaldırma kuvveti, gövdenin yeraltı suyu seviyesinin altında kalan hacmi kadar suyun ağırlığına eşittir. Bir metreküp su yaklaşık bir ton geldiği için hesap kolaydır:

Kaldırma kuvveti (ton) ≈ su seviyesinin altında kalan gövde hacmi (m³)

Kendi havuzun için üç adımda hesaplayabilirsin:

  1. Havuzun su yüzeyi alanını bul (en × boy; ovalde biraz daha az).
  2. Yeraltı suyunun havuz tabanından ne kadar yukarıda olduğunu tahmin et.
  3. İkisini çarp.

Örnek: su yüzeyi 32 m² olan bir havuzun çevresinde yeraltı suyu tabandan yarım metre yukarıdaysa, 32 × 0,5 = 16 m³ eder. Boş gövdeyi yukarı iten kuvvet yaklaşık 16 tondur. Buradaki alan ve su seviyesi örnek varsayımdır, Model Havuz değeri değildir; senin bahçendeki su seviyesi farklıdır.

Sonra bu kuvveti gövdenin ağırlığıyla karşılaştır. Fark burada ortaya çıkar.

Yalnız fiber havuzda mı olur?

Hayır. Hidrostatik kaldırma her gömme havuz tipinde geçerli bir fiziktir; değişen, gövdenin buna nasıl karşılık verdiğidir.

Havuz tipiBoşken ağırlığıSu basıncında görülen
Fiber havuzHafif tek parça kabukGövde yükselebilir, duvar içe esneyebilir
Betonarme havuzAğırYine yükselebilir ve çatlayabilir
Linerli prefabrik havuzGövde hafif; taban ve çevre yapısına bağlıLiner tabandan kabarabilir, duvar yük alır

Aynı mühendislik bülteni, fiber gövdelerin hafif oldukları için kaldırmaya yatkın olduğunu, ama betonarme havuzlarda da çok sayıda hidrostatik hasar incelediklerini yazar. Sektör dergisi AQUA Magazine'de görüşüne başvurulan mühendis de aynı şeyi söyler: fiber havuz yalnız birkaç santimetrelik seviye farkıyla yükselmeye başlayabilir, betonarme havuzda bu fark yarım metreye yakındır ve çoğu kişinin sandığından azdır. Linerli havuzlarda ise dışarıdaki su içeridekinden birkaç santimetre yüksek olduğunda liner tabandan kabarabilir.

Yani bu risk, fiber havuzu kötülemek için kullanılacak bir koz değildir. Fiber havuz üreticileri konuyu açıkça yazar: River Pools'un kullanım kılavuzu havuzun her zaman dolu kalacak biçimde tasarlandığını, boşaltılması gerekirse kurulumu yapan firmanın aranmasını söyler. Kural bilindiğinde ve uyulduğunda risk yönetilebilir.

Boşaltma sırasında hangi işaretler durdurur?

Boşaltma sırasında bazı işaretler işi hemen durdurmayı gerektirir. Deneyimli ekipler suyu indirirken şunları izler:

  • Tabanda yumuşama, kabarma ya da ayak altında oynama.
  • Dip emişin çevresinden içeri su gelmesi.
  • Duvarlarda içe doğru bombe.
  • Havuzun çevresindeki döşemede yeni çatlak ya da kot farkı.
  • Kontrol borusunda yükselen su.

Bu işaretlerden biri görülürse boşaltma durdurulur ve havuz yeniden doldurulmaya başlanır. İçerideki su, dışarıdaki basınca karşı en hızlı ve en ucuz dengedir. Bu yüzden boşaltma, işaretleri tanıyan ve dalgıç pompası hazır bekleyen bir ekibin işidir.

Riski azaltan önlemler nelerdir?

Önlemler kurulumda alınır, kullanımda korunur.

Kurulumda:

  • Drenaj. Havuzun altında ve çevresinde suyu geçiren bir yatak ve suyun gideceği bir yol.
  • Kontrol borusu. Havuzun yanına bırakılan, yeraltı suyu seviyesinin görülebildiği ve gerektiğinde dalgıç pompayla suyun çekilebildiği boru.
  • Hidrostatik valf. Bazı havuzlarda dip emişe konan, alttaki su basıncı artınca açılıp suyu havuza alan valf.

Kullanımda:

  1. Havuzu kışın boşaltma; kış bakımını üreticinin talimatına göre yap.
  2. Su seviyesini, talimatta yazandan fazla indirme.
  3. Boşaltma şartsa kuru havayı bekle ve önce yeraltı suyuna baktır.
  4. Boşaltmayı kuran firmaya ya da deneyimli bir ekibe bırak.
  5. Boş kalma süresini kısa tut; iş biter bitmez doldur.

Boşaltma ne zaman gerçekten gerekir?

Boşaltma, çoğunlukla su altında yapılamayan bir onarım için gerekir: yüzey yenileme, jelkot tamiri ya da liner değişimi gibi. Suyun kirlenmesi tek başına boşaltma nedeni değildir; çoğu su sorunu kimyasal dengeleme, filtrasyon ve kısmi su değişimiyle çözülür.

Model Havuz'un modelleri linerli prefabrik havuzdur. Kış bakımı ve boşaltma için yapılacakları tesliminde yazılı iste ve havuzu bize sormadan boşaltma. Liner yenileme ayrı bir hizmettir ve boşaltma bu işin parçası olarak planlanır.

Sık sorulanlar

Yerinden kalkan havuz geri oturtulur mu?

Hasarın büyüklüğüne bağlıdır. Mühendislik bülteni, kalkmış bir havuzun yeniden suyla doldurulmaması gerektiğini, bunun çatlağı büyütebileceğini yazar. Yapılacak ilk iş havuzu doldurmak değil, kuran firmayı ya da bir mühendisi çağırmaktır.

Bahçemde yeraltı suyu var mı, nasıl anlarım?

En güvenilir bilgi kazı sırasında görülür; kazı tabanında su birikiyorsa yeraltı suyu yüksektir. Kurulumda bırakılan bir kontrol borusu varsa su seviyesine oradan bakılır. Komşu parsellerdeki kuyu ve bodrumlar da fikir verir.

Yazın boşaltmak daha mı güvenli?

Kuru mevsimde yeraltı suyu çoğunlukla daha düşüktür; bu riski azaltır ama sıfırlamaz. Sulama, kaçak ya da ani yağış zemini yine doyurabilir. Mevsim ne olursa olsun karar önce su seviyesine bakılarak verilir.

Havuzun suyunu yenilemek için tamamen boşaltmak şart mı?

Çoğu durumda değil. Suyun bir kısmını boşaltıp taze suyla tamamlamak aynı işi daha az riskle görür. Tam boşaltma çoğunlukla onarım için gerekir.

Model Havuz'da kışın ne yapılır?

Kış bakımının adımlarını kendi havuzun için tesliminde yazılı iste. Genel kural bu yazıdakiyle aynıdır: havuzu, kuran firmaya sormadan boşaltma.

Kaynaklar

  1. PEGroup Consulting Engineers: Tech Bulletin, Swimming Pool Failure (hidrostatik kaldırma)
  2. AQUA Magazine: Pressure Points (yeraltı suyu, liner ve hidrostatik valf)
  3. River Pools: Owner's Manual (havuzu boşaltma uyarısı)

Yazan: Model Havuz. Güncelleme: . Bu yazıdaki fiyatlar sitedeki fiyat listesinden alınır; fiyatlar ve paket içeriği güncellenebilir.

Rehber

Diğer yazılar.

Tüm rehber yazıları